Cynisme

Je Suis Charlie

PvdA fractievoorzitter Diederik Samsom was op de Dam om zijn steun te betuigen aan de politiemensen, cartoonisten en journalisten. Ik vroeg hem oa. of hij een boodschap had voor de Nederlandse stripmakers. Vanavond hoor je wat hij zei in VPRO Nooit Meer Slapen om ongeveer half twee op NPO Radio 1.

De dag na de verschrikkelijke aanslag op de redactie van het satirische blad Charlie Hebdo werden er overal in de wereld demonstraties gehouden. In Amsterdam kwamen 18.000 mensen bij elkaar om hun steun te betuigen aan de de slachtoffers en nabestaanden van de terreuraanslag. Onze Nachtcorrespondent Botte Jellema was er ook en sprak o.a. PvdA fractievoorzitter Diederik Samsom.

D’Angelo – Black Messiah

Hij is een van de belangrijkste hedendaagse soulartiesten: D’Angelo. In 2000 bracht hij het album ‘Voodoo uit’, en bijna vijftien jaar later komt hij dan eindelijk met iets nieuws. Onze Nachtcorrespondent Botte Jellema is in ieder geval heel blij met het nieuwe album genaamd ‘Black Messiah’ en beschrijft waarom precies.

Het album ‘Black Messiah’ op Spotify.

Het interview met D’Angelo uit mei 2014, met aan het einde van het gesprek ook ?uestlove op de bank, 90 minuten op YouTube.

Vijf sterren in de recensie van de Volkskrant, vijf sterren in de recensie van NRC: “Hét album van 2014”, aldus Saul van Stapele.

Kind of Blue noot voor noot nagespeeld

[soundcloud url=”https://api.soundcloud.com/tracks/163282702″ params=”color=ff5500&auto_play=false&hide_related=false&show_comments=true&show_user=true&show_reposts=false” width=”100%” height=”166″ iframe=”true” /]

De New Yorkse jazzband Mostly Other People Do The Killing heeft het legendarische album ‘Kind of Blue’ van Miles Davis exact nagespeeld. Ze hebben het opgenomen en uitgebracht onder de naam ‘Blue’ en is angstaanjagend hetzelfde als ‘Kind of Blue’

Ik kan je laten horen hoe precies ’t zelfde het is. Ik heb een montage gemaakt, waarbij je het nummer ‘All Blues’ op je ene oor gespeeld hoort door ‘Mostly Other People Do The Killing’ en op het andere oor door Miles Davis…

[soundcloud url=”https://api.soundcloud.com/tracks/179599504″ params=”color=ff5500&auto_play=false&hide_related=false&show_comments=true&show_user=true&show_reposts=false” width=”100%” height=”166″ iframe=”true” /]

Koen Schouten is saxofonist en hij schrijft over muziek in de Volkskrant, en hij had dit album opgemerkt. Hij schreef er vorige week over en noemde de plaat waardeloos, en ook weer niet.

Het is waardeloos in die zin dat je overal voor 5 à 6 euro het album van Davis op CD kan kopen. Dus je zou hier je schouders over op kunnen halen. Maar liefhebbers worden er juist boos over. Er zijn veel mensen die ‘Kind of Blue’ de ultieme jazz vinden. Daar moet je af blijven. Maar ondertussen vinden ze net zo hard dat als jazz niet op ‘Kind of Blue’ lijkt, het geen jazz is. Dan zegt Koen er iets briljants over, in mijn ogen.

Als je dat ultiem vindt, dan is hier het extreme antwoord: de perfecte kopie.

Maar het voelt tóch anders. Noot-voor-noot naspelen is knap, maar het blijft naspelen, en niet echt creëren. Het album beluisteren geeft een ander gevoel.

Dus, zo concludeert Koen: dit album is een belangrijk kunstwerk. Het roept de conservatieven op om op te houden met terugblikken en nadoen. En gewoon zich te richten op nieuwe muziek.

(Ik vertelde hierover in VPRO’s Nooit Meer Slapen, terug te vinden op 1u24.)

Bimhuis 40 jaar: het Noord-Zuidlijn filmpje!

Het wereldberoemde jazzpodium Bimhuis in Amsterdam viert de 40e verjaardag dit jaar. De Konrad Koselleck Bigband speelde op 6 oktober 2014 een storytellingjazzgig, met onder andere deze improvisatie door trombonist Bastiaan Woltjer in de hagelnieuwe Noord-Zuidlijn metrotunnel, onder De Dam. Geniet van de waanzinnige akoestiek, en hoe Bastiaan er mee speelt!

Trombone: Bastiaan Woltjer
Arrangementen: Konrad Koselleck (met Bastiaan in de tunnel)
Camera: Bart Westerlaken
Video editing, idee, storyteller: Botte Jellema
Locatie: Dienst Metro Amsterdam
Podium: Bimhuis Amsterdam

En onze tunneltoegift:

Boyhood

Als Mason een jaar of acht is, zien we hem achter een schuurtje zitten. In de schaduw, op de modder, voorovergebogen. Elk jongetje van acht doet dat. Dan zien we waar hij naar kijkt: het karkas van een dood vogeltje. Mason zegt niks. Doet niks. Hij kijkt alleen. Wat mij betreft is dit een van de belangrijkste scenes uit de briljante semi-documentaire film ‘Boyhood’.

Hieronder ga ik het nodige over de film verklappen. Weet dat, als je van plan bent deze film te gaan zien. Als je twijfelt, niet wil of ‘m al hebt gezien, lees dan sowieso verder.

Net echt
Ik was zo’n jongetje als Mason, zoals nagenoeg elke man op aarde zo’n jongetje is geweest. Ellar Coltrane (1994), die Mason gestalte geeft, is gefilmd tussen zijn zesde en zijn achttiende. De jongensjaren. Mason heeft een zusje, waar hij voortdurend ruzie mee heeft, en een moeder die steeds voor foute mannen valt. We beleven twee echtscheidingen met huislijk geweld en drankmisbruik, vanuit het perspectief van een kind.

Maar deze gebeurtenissen komen voorbij zoals ook het bladeren door de lingeriepagina’s van een postordercatalogus voorbij komt, of het mountainbiken met een vriendje, of een kampeerscène, of een autorit met vrienden, of een eerste joint. Als gebeurtenis, maar zonder de gecomprimeerde dramatische uitwerking die je doorgaans in film of theater ziet. Net echt.

Herkenbaar
De eerste twee uur van deze film (hij duurt bijna drie uur) is feitelijk een aaneenschakeling van losse scènes. Er is niet veel filmisch drama. Als Mason zijn rijbewijs heeft, waarschuwt zijn vader om heel voorzichtig te rijden. Een half uur verderop in de film rijdt Mason met een vriendinnetje in zijn auto. Zij laat op haar mobieltje een plaatje van een varkentje zien. Geconditioneerd als dramakijker, verwacht ik dat hij nu dus dat verschrikkelijke auto-ongeluk zal krijgen. Mooi niet.

Maar veel meer dan drama is er herkenbaarheid. Zo observerend en registrerend als Mason is, zo was ik ook. Zo is elk kind; ik zie het bij mijn jonge neefje en nichtjes. Alles wordt onthouden. Als Masons vader z’n musclecar blijkt te hebben verkocht, zegt Mason “Je had ‘m mij beloofd voor mijn zestiende verjaardag”. Mason was tien toen vader dat had gezegd. Ze onthouden alles. Van dronken stiefvaders tot dode vogeltjes.

Vragen
Mason blijft relatief stil. Maar na twee uur, als Mason vijftien of zestien is, wordt hij een karakter. Zoals jonge mensen dat worden na hun pubertijd. Mason blijkt een goed oog voor fotografie te hebben. Hij begint ruzies te krijgen met z’n docenten en bazen, en wordt opstandig. Dat uit zich in de film in conversaties met een vriendinnetje. Ze vindt hem een zwartkijker en maakt het uit. Maar Mason is geen zwartkijker, hij begint vragen te stellen. Hij begint aan de ‘werkelijkheid’ te pulken. Wat in een film slim en geestig is, uit de aard van de zaak, en in dit geval al helemaal. Het is immers een semi-documentaire.

Mason zit in de auto en vertelt zijn vriendinnetje hoe de maatschappelijke systemen ons in hun greep hebben en zegt cynisch dat het een groot complot is. “You are weird”, zegt ze glimlachend. Oh, hoe vaak heb ik dat gehoord.

Zin van het leven
Waar gaat het allemaal over, vraagt Mason op zijn achttiende, vlak voordat hij gaat studeren. Hij stelt deze vraag letterlijk, aan zijn biologische vader, vroeger een flierefluiter, inmiddels gesettled en aan een tweede leg begonnen.

“Alles?”, vraagt z’n vader met een zenuwachtig lachje. Even daarna zien we Masons moeder, die kleiner gaat wonen nu haar kinderen het huis uit zijn. Ze heeft de kinderen groot gebracht en er alles aan gedaan om dat goed te doen. Bij het uitruimen van het huis moet ze huilen: “Ik dacht dat er meer zou zijn.”

“Het eerst volgende is mijn begrafenis”, zegt de moeder. Mason antwoord dat ze nu misschien zo’n veertig jaar overslaat. En weer is het drama ontladen; wanneer hoor je in een film nu iemand zoiets nuchters zeggen? Net echt.

Gedenk te sterven
‘Boyhood’ is wat dat betreft de viering van het leven (er wordt ook letterlijk veel gevierd). Alles is graffiti spuiten, alles is mountainbiken, je zusje pesten, flirten, het verstrijken van tijd, een zonsondergang, een autorit, zwemmen in open water, een baan als afwasser, een vriend, een foto, school, een versleten spijkerbroek, een gitaar, een moeder, kijken naar een dood vogeltje. Dat is alles.

Dan de slotscene. Mason gaat studeren en heeft net een medestudente ontmoet. Ze zitten bij een riviertje, bij een zonsondergang. Zij: “Sommigen zeggen dat je in het leven het moment moet pakken. Ik denk dat het andersom is”.

Het is een grappige dubbelzinnige omkering. Het gaat over de film, waaraan regisseur en schrijver Richard Linklater twaalf jaar heeft gewerkt. Niet bepaald ‘een moment’. Het gaat over Masons existentiële kwestie, want zulke ‘momenten’ zouden een antwoord kunnen vormen op de vraag waar het allemaal over gaat.

Maar de dwaasheid van een idee over de zin van het leven is iets wat ze weglachen. Ze zeggen het niet. Mason zwijgt weer. Net als zijn foto’s. Net als toen hij een dood vogeltje bekeek, in een proces van ontbinden tot stof. Memento mori.

Grootste eenheid
Er is geen groter iets, er is niet ‘meer’. Dit, het leven op deze aarde, het verstrijken van tijd, het moment dat een menselijk leven is, is de grootste eenheid in het echte leven. Niet de dramatische constructies van religie, kunst of idealen. En het is goed.

Nooit eerder zo krachtig verteld als in ‘Boyhood’.