Lonely – vertaalde column voor Omrop Fryslân Radio

Fryslân in The Lonely Planet, op de derde plaats in de top 10 van Europese vakantiebestemmingen. Iets om trots op te zijn. Fryslân, standplaats van de JSF! Fryslân, waar geen enkele Nederlander van kan zeggen welke Waddeneilanden er wel en niet bij horen! Fryslân, waarvan niemand weet hoeveel steden er zijn, behalve dan die anderhalve dag in de winter dat het vriest. Fryslân, met het gigantische toerisme in de zomers, wordt nu ontdekt voor gigantisch toerisme in de zomer. In de winter moet je er niet komen, want dan is er geen hond, waait het zes maanden lang en is alles bruin of grijs.

Maar nu niet. Nu is het er prachtig. Ik ben benieuwd, en surf naar lonelyplanet.com/the-netherlands/friesland. Kom maar op, wat vindt The Lonely Planet het beste dat Fryslân heeft te bieden. De pagina laadt, en ik zie meteen twee opmerkelijke dingen. De grote foto, en de naam van onze provincie, prominent op deze pagina: Friesland.

De provincie heet Fryslân, ook in The Netherlands. Maar goed, niet meteen zeuren. Verder naar die schitterende foto, met een boom op een heideveld. Het zou Appelscha kunnen zijn. Op het randje van Fryslân, maar nog altijd Fryslân.

Ik trek de foto door Google Reversed Photo Search, en de eerste hit met dezelfde foto is de website weekenddesk.nl, onder de kop ‘Kom tot rust in de prachtige natuur van Drenthe.’

Ja, wacht even, Drenthe, prachtig, maar het ging over Fryslân! Meer hits met deze foto: Assen, Coevorden, en zelfs ‘Taiwan China Landscape’. Ze hebben dus geen fotograaf in Fryslân gebeld bij The Lonely Planet. Jammer.

The Lonely Planet gaat verder:  ‘At first, Friesland seems typically Dutch: it’s flat, it’s green and there are plenty of cows (the namesake black-and-white variety).’

Ziet Fryslân er typisch ‘Dutch’ uit? En die zwart-witte koeien zijn niet helemaal naar Fryslân genamesaket. Ze bedoelen waarschijnlijk Fries-Hollands of Holstein-Friesian. Mooi, maar dan moeten we de eer toch delen met de Hollanders en de Duitsers. Bovendien, die koeien die je ziet in de Friese weiden hebben voor het grootste deel Amerikaans bloed. En daar zit ook Fries bloed in, maar het verhaal is wel wat ingewikkelder dan ‘naamgenoot’.

‘But explore a bit and you’ll find its differences. For one, the province has its own language, as you’ll see on road signs.’ Ja! De taal! Leuk dat ze dat er nu uitpikken. Ik ben benieuwd wat er nu komt.

‘Top Experiences’, is het volgende kopje. Als eerste: Leeuwarden. De hoofdstad van Fryslân, al willen Leeuwarders dat niet altijd weten. Die spreken ook geen Fries. Twee: Schiermonnikoog. Ook daar wordt amper Fries gesproken. Drie: Hindeloopen, alweer een plaats waar ze hun eigen taal spreken. Vier: Terschelling… je raadt het al.

Vijf, zes en zeven zijn Ameland, Harlingen en Sneek. Alleen over Harlingen ben ik niet zeker, maar volgens mij wordt in geen van de plaatsen ‘its own langauge’ van ‘the province’ gesproken. Maar goed, we hoeven de bussen ook niet naar Oosterbierum of Dedgum te sturen. Het zal de toeristen ook niet veel uitmaken; de voertaal in alle genoemde plaatsen is al decennia lang Duits.

Dan komen de ‘Top Sights in Friesland’. En daar word ik weer warm van. Het Fries Museum, Princessehof, de Oldehove, Eise Eisinga, het Fries Natuurmuseum… ik woon nu al een tijdje niet meer in Friesland, maar in de tijd dat ik er woonde ben ik van al deze plekken alleen een keer op de Oldehove geweest. En dat was voor Omrop Fryslân, dus uit eigen beweging, nee. Zonde natuurlijk. Ook het wereldberoemde Eise Eisingamuseum heb ik alleen maar bekeken in functie als verslaggever. Ik had toentertijd misschien zelf wel zo’n Lonely Planet kunnen gebruiken.

Hoewel…. de website van The Lonely Planet sluit af met ‘Friesland Activities’. Eerste ‘activity’: ‘Zuiderzeemuseum Enkhuizen including Round-Trip Train Ride from Amsterdam’. That went well…

Maar kom op, het wordt een mooi jaar voor de toeristische sector in Fryslân. Nu hopen op wat mooi weer. En, zoals een vriend van mij deze week zei: “Ik wil nog wel een keer naar Scharnegoutum voordat de Britten het ontdekt hebben.”

Verschenen op 24 mei op Omrop Fryslân Radio in het Fries.

Auteur: Botte Jellema

Botte Jellema (1977) is journalist, presentator, podcast- en documentairemaker. Hij is freelancer en werkt onder andere voor omroepen en programma's op NPO Radio1. Hij heeft een groot hart voor journalistiek, media, communicatie en verhalen.